Uitpubliek

Deze week maakte Ajax bekend dat Ajax weer kaarten beschikbaar gaat stellen aan ADO Den Haag voor de wedstrijden in Amsterdam. Toch wel een bijzondere zet als je weet hoe diep de haat tegen de mooiste club van Nederland geworteld zit in de Hofstad. In maart 2011 nog zongen spelers en fans van ADO "wij gaan op jodenjacht", iets dat de betrokken spelers overigens op een schorsing kwam te staan. Maar je kan je toch niet aan de indruk onttrekken dat de relaties tussen de Hagenezen en het Amsterdamse publiek nog behoorlijk op scherp staan. Dezelfde week ging het publiek van Utrecht ver over de schreef toen de ploeg uit de Domstad knullig over de knie ging bij de Godenzonen.

AFC Ajax en de rest van Nederland blijft moeilijk.De jarenlange overheersing in Nederland en zo nu en dan naar arrogantie riekende handelswijze zetten bij veel anderen kwaad bloed. Ajax zegt weer te willen werken aan het normaliseren van de relaties tussen de clubs maar is dat wel reëel? De reactie van ADO was veelzeggend want in Den Haag werd met hoog opgetrokken wenkbrouwen kennis genomen van dit nieuwtje van Ajax. De verwondering maakt daarna snel plaats voor een terughoudende reactie die boekdelen sprak. De Haagse clubleiding ziet namelijk een terugkeer van Ajax supporters helemaal niet zitten, dat gaat namelijk helemaal niet goed vallen bij de eigen supporters. Ook de Utrechtse voorzitter moest met het schaamrood op de kaken toegeven dat het eigen publiek niet in staat was zichzelf te gedragen in het eigen stadion.

Toch is het jammer dat het kennelijk niet mogelijk is om fans bij elkaar toe te laten. Bij voetbal horen eigenlijk fans van de tegenstander, daar horen schitterende tifo's bij en supportersgroepen die zich ten koste van de andere groepen hoorbaar willen maken.  Het is wat een wedstrijd een onvergetelijke ervaring maakt. Het is wat het voetbal zo'n belevenis maakt. Daarom juich ik in ieder geval het initiatief van Ajax toe. Laat maar komen die Hagenezen. Feyenoord op bezoek in de ArenA, laat ze alsjeblieft 1.600 havenslaven meenemen, dat hoort er gewoon bij als je het mij vraagt.

Ajax heeft een stapje gezet maar burgemeester Eberhard van der Laan en de Amsterdamse politie zullen ongetwijfeld een stokje gaan steken voor dit initiatief. Daarmee wordt meteen duidelijk hoe zeer de angst regeert langs de lijnen. Ik verwacht vooorlopig in ieder geval geen Hagenezen of Rotterdammers in de ArenA de aankomende jaren. En dat is jammer.

Wij zijn RKC niet

Ik ben achteraf enorm blij dat RKC gister de tegenstander was van Ajax. RKC was namelijk zonder illusies naar Amsterdam gekomen en speelde de hele wedstrijd met de doelstelling om vooral niet met grote cijfers te verliezen. De wil om te stunten was niet aanwezig en dat was waarschijnlijk maar goed ook. Ajax oogde namelijk kwetsbaar gister. Aanvallend was het ongeinspireert en verdedigend oogde het allemaal onzeker. Uiteindelijk zijn de drie punten weer vrij eenvoudig in de zak maar er blijft wel veel aan te merken op Ajax.

Toch zal menig Ajacied zich wat zorgen maken na dit optreden van Ajax met de Champions League ontmoetingen met Real Madrid, Manchester City en Dortmund. Frank de Boer zal de pot tegen RKC ook wel aan gaan grijpen met het oog  op de aanstaande ontmoetingen met die topclubs. Wie ziet het niet voor zich? Frank de Boer, zwaaiend met zijn armen, de irritatie van zijn gezicht druipend voor de groep. Niet zomaar natuurlijk als je de pot van Dortmund van dit weekend hebt gezien. De kampioen van Duitsland won vrij gemakkelijk van Bayer Leverkusen. Een onheilspellend voorteken misschien wel. Dortmund is op papier namelijk de zwakste tegenstander van Ajax.

De supporters in de Arena denken er kennelijk anders over, gezien het spandoek 'Poule D, makkie. Wembley, here we come!' Schitterend doek en natuurlijk doordrenkt met sarcasme en befaamde Amsterdamse bluf. Toch zit er wel een les opgesloten in dat doek, een les die de jonge Ajax selectie zich goed in de oren moet knopen. Met bluf, durf en zonder spanning het veld betreden tegen de sterren van Spanje, Engeland en Duitsland. Niet verkrampen en als een RKC hopen op een klein verlies, maar met open vizier de arena in en geloven in je eigen kunnen.

Het zelfde geldt voor de fans van Ajax. Natuurlijk is er veel scepsis over de kansen van Ajax. Maar bekijk het eens van een andere kant. Ajax heeft de afgelopen jaren gewonnen van AC Milan en Manchester United. Ajax speelde Olympique Lyon twee keer van de mat maar vergat goals te maken en Ajax deed dit telkens met of veel blessures of na het vertrek van spraakmakende spelers. Dus wat staat nu eigenlijk een goed resultaat in de weg?

Geloof. Het geloof in het eigen kunnen en een goede afloop. RKC liet dit weekend zien hoe het niet moet. Gelukkig zijn wij Ajax.

Balans

Onder Frank de Boer is Ajax weer Ajax. Ondanks de teleurstelling tegen Heerenveen speelt Ajax het voetbal zoals Ajax dat wil spelen, aanvallend met veel dynamiek en bewegende mensen. Een moeilijk te bespelen ploeg die aanvallend draait om combinatiespel dwars door het hart van de verdediging van de tegenstander. De top drie van dit seizoen lijkt zich dan ook al af te tekenen met PSV, Twente en Ajax als de grote kanshebbers. Toch moet er nog wel wat gebeuren bij Ajax om echt als serieuze kanshebber door te gaan.

Ajax heeft namelijk hetzelfde probleem als tijdens de seizoenstart van vorig jaar. Het geeft achterin veel te veel weg. Tegen NAC en NEC kon dat wat verdoezelt worden door de zwakte van de tegenstanders maar tegen AZ en Heerenveen was het af en toe beschamend om te zien hoe makkelijk tegenstanders weg konden lopen bij de Amsterdamse verdedigers. Hetzelfde dus als vorig seizoen waar Ajax veel punten verspeelde omdat het verdedigend niet goed stond. Er werd openlijk getwijfeld aan de kwaliteiten van de verdedigers maar eigenlijk was vrij duidelijk wat het probleem was, namelijk de balans in het elftal. Balans die door Vurnon Anita werd gebracht.

Vurnon is vertrokken naar een Engelse middenmoter en laat Ajax achter in dezelfde situatie waar het vorig seizoen in zat, namelijk een gebrek aan balans, gebrek aan een speler die verdedigend de lopende spelers op pakt, ruimtes klein maakt en voor de verdediging veel werk verzet. Bovendien  was Vurnon met name in de omschakeling ijzersterk en stopte hij veel counters voordat die eigenlijk echt tot stand kwamen. Het debuut van Ilan Boccara was veelbelovend maar hij is onervaren en meer een bal afpakker dan een voetballende controleur. Het is niet eerlijk om te verwachten dat hij dit klusje nou al kan klaren. Daarom is Christian Poulsen gehaald.

Het is voor Ajax te hopen dat de ervaren Deen de balans terug kan brengen in het elftal. Ajax heeft die balans namelijk hard nodig als Ajax met vertrouwen de wedstrijden tegen PSV en Twente tegemoet wil zien. Serero en Eriksen zijn beide echte aanvallende middenvelders maar kunnen verdedigend weinig potten breken en dus zal er heel veel verwacht worden van Poulsen. Hij zal verdedigend veel werk moeten verzetten. Bovendien wordt hij ook in de omschakeling enorm belangrijk want daarin ga je aan Serero en Eriksen weinig tot niets hebben. Christian Poulsen heeft in zijn lange carrière niet bij ploegen gespeeld die zo aanvallend spelen als Ajax dus is het moeilijk te zien hoe hij zal gaan renderen in zijn rol bij Ajax.

Aanvallend gaat het goed komen met Ajax. Dynamiek, beweging, doelgerichtheid en veel scorend vermogen gaan echt wel voor goals zorgen. Maar Ajax moet zien dat het verdedigend controle gaat uitstralen. Ajax wil aanvallend spelen en dus zal het in de omschakeling moet schitteren. Dat vereist discipline, arbeid en heel veel inzicht in het lezen van het spel. Christian Poulsen heeft daar de ervaring voor, maar heeft hij er nog de kwaliteit voor? En past zijn speelstijl wel bij het uitermate aanvallende voetbal van Ajax?

Balans wordt wat mij betreft het sleutelwoord van de maand september. De balans tussen het aanvallende spel van Ajax en het vermogen dat te combineren met een verdedigend sterk collectief waar geaccepteerd dat er ruimtes zullen zijn vanwege dat aanvallende spel. Een maand waar het Nederlands elftal Frank de Boer wat tijd gaat geven te sleutelen aan zijn selectie maar waar ook Borussia Dortmund en FC Twente al wachten. De balans zal bepalen of Ajax na de maand september niet alweer tegen een forse achterstand aan kijkt. De balans zal bepalen of goede uitslagen tegen Dortmund mogelijk zullen zijn om daarmee perspectief te krijgen op Europees overwinteren.  De balans zal bepalen hoe goed het werk van Marc Overmars en Frank de Boer nu eigenlijk is geweest.

We zijn er bijna

3.5 miljoen euro. Dat is wat Ajax uitgaf om aan alle wensen van Frank de Boer te voldoen. Voor 3.5 miljoen werd een vleugelaanvaller uit Zweden gehaald. Er werd een centrale verdediger van concurrent AZ overgenomen en een transfervrije controlerende middenvelder aangetrokken. 3.5 miljoen,dat is minder dan dat Ajax naar verluid aan Heerenveen had moeten betalen voor een enkele speler. Een huzarenstukje mag je wel stellen, met Marc Overmars als grote spindoctor die dit mogelijk maakte.

Eerder schreef ik over mijn opvatting van wat de nieuwe visie van Ajax nu eigenlijk is. Ik had het misschien nog wel veel simpeler kunnen samenvatten door te verwijzen naar de werkwijze van Marc Overmars. Overmars had in zijn tijd als speler van Ajax al de reputatie nergens teveel voor te betalen. Als je op zoek was naar een goede deal moest je bij Overmars zijn. Dat zijn schitterende kleedkamer verhalen die zo af en toe naar buiten komen maar deze lijkt toch op waarheid te berusten.

De negatieve teneur over het uitblijven van de broodnodige versterkingen lijkt toch wel een halt te zijn toegeroepen. Over Sana en Miosander was wel enige scepsis maar het aantrekken van de internationaal gerenommeerde en gelouterde Deen Christian Poulsen oogst toch louter lof. Deels omdat Ajax eindelijk eens een transfer uit de media wist te houden maar toch met name omdat de ervaren Deen alle eigenschappen bezit waar Frank de Boer naar op zoek was. Overmars trok zich nergens en van niemand iets aan en werkte in alle rust aan de oplossing voor Ajax.

In Amsterdam hebben we ons enorm druk gemaakt of er wel voldoende kwaliteit in de selectie zat maar ondertussen mag duidelijk zijn dat we onze grootste kwaliteit langs de lijn hebben staan. Frank de Boer bewijst zich als een uitluikende toptrainer en aan zijn zijde heeft hij Marc Overmars die zich bewijst als een ontluikende topbestuurder. Laten we het afkloppen maar Ajax lijkt zomaar af te stevenen op een exceptioneel capabel bestuur, zeker met Theo van Duivenbode aan het roer van de RvC. Toch heeft Ajax nog een zwakke plek, namelijk de directie.

Er zitten er nog altijd twee stoorzenders in de directie. Henri van der Aat en Jeroen Slop. De beide heren sprongen soepeltjes over naar het kamp Cruijff toen het schip Ten Have toch echt zinkende bleek maar er zullen maar weinig Ajacieden zijn die deze twee laatste restanten van de dramatische periode onder Rik van den Boog aan boord willen houden. Marc Overmars laat Ajax zien wat er mogelijk is met een creatieve handelsgeest en doorzettingsvermogen. Overmars is het levende voorbeeld voor de mensen die Ajax nodig heeft om de nieuwe visie kracht bij te kunnen zetten. Drie puzzelstukjes missen er nog in de legpuzzel die AFC Ajax heet, een commercieel directeur, een financieel directeur en een algemeen directeur.

We zijn er bijna... maar nog niet helemaal.

Visie

De nieuwe visie van Ajax, de visie van Cruijff. Deze woorden worden sinds de start van de befaamde en beruchte "fluwelen revolutie" te pas en te onpas gebruikt. Het lijkt zo af en toe wel alsof alles wat er bij Ajax wel of niet gebeurt wordt verklaart met deze woorden. Zeker de laatste weken kwam het nieuwe "motto" telkens weer voorbij. Ajax hield zich rustig op de transfermarkt maar van alle kanten werd en wordt er aan Ajax spelers getrokken. De verklaring van de meesten? Je raadt het al. Maar wat is deze visie nu eigenlijk? Is het het simpelweg de route zoals uitgestippeld in rapport van Cruijff? Of is het het toch iets anders, of misschien wel iets meer.

Voor mij is het in ieder geval iets anders. Voor mij is de visie Cruijff simpelweg het logische gevolg van een voor de hand liggende conclusie. Die conclusie is namelijk dat Nederland het verschil met de Europese voetbaltop nooit goed gaat maken met financiële middelen.

Dat is geen schokkende conclusie, maar wel eentje die we in Nederland maar niet lijken te willen aanvaarden. En als we die wel aanvaarden dan gaat dat automatische gekoppeld met een gelatenheid waarbij de ambitie om wel bij de Europese top te horen meteen wordt losgelaten. En juist dat is het verschil met de visie van Cruijff. Nee, het verschil gaan we financieel niet dichtlopen. Real Madrid heeft voor het aankomend seizoen een begroting van 400 miljoen, evenveel als de gehele Eredivisie samen. Maar dat Ajax het gat financieel niet kan dichten betekent niet dat het daarom niet terug kan keren bij de Europese top.

En pas als je de bovenstaande conclusies hebt getrokken komen we bij wat in de volksmond "de nieuwe visie van Ajax" wordt genoemd, waar jeugdspelers de kar moeten gaan trekken en waar Ajax alleen nog spelers aantrekt daar waar het zelf geen spelers heeft met de juiste kwaliteiten. Dit is echter niet de nieuwe visie, dit is slechts het voortvloeisel van de inachtneming van de nieuwe visie. En ook dat voortvloeisel is  weer het gevolg van een hele logische conclusie, want, als je financieel het gat niet kan dichten betekent dat dat je ook nooit in staat zal zijn om een elftal met toppers aan te kopen. Dus om jezelf toch van voldoende voetballende kwaliteit te voorzien zal je zelf toppers moeten opleiden. En wat je wel aankoopt moet de ploeg als geheel dus beter maken.

Dit verklaart grotendeels de koers die Ajax momenteel vaart op de transfermarkt. Ajax maakt keuzes. Harde keuzes die bij lang niet iedereen in goede aard vallen. Keuzes die misschien wel gevolgen gaan hebben voor de kansen dit seizoen. Maar Ajax realiseert zich terdege dat het nooit of te nimmer in staat zal zijn om een selectie bij elkaar te kopen en weigert de hoofdprijs te betalen voor spelers die misschien nu verder zijn dan wat Ajax zelf heeft lopen maar die niet iets brengen dat Ajax niet heeft.

En dus kan Ajax niet anders dan bouwen en een afdoende financiële armslag inbouwen dat het die ene aankoop dan doen die het elftal net dat laatste zetje kan geven. Ajax bouwt aan een nieuw elftal met de eigen jeugd en doet dat aan de hand van een uitgesproken Europese ambitie, zich realiserend dat de jeugd de enige kans is die het heeft om ooit weer aan te kunnen sluiten bij de Europese top. En dat is voor mij de visie van Cruijff.

Timmerman gezocht

Ajax mist een timmermansoog binnen de lijnen. Frank de Boer heeft wel dat oog en Frank moet zijn geschrokken. Dat kan niet anders na de eerste twee echte wedstrijden van het seizoen. Niet vanwege het vertoonde voetbal. Tegen PSV misschien wel maar tegen AZ was Ajax 80 minuten lang de boven liggende partij. Ons aller Ajax overheerste zelfs grote delen van de wedstrijd hoewel er zeker niet groots werd gespeeld. Nee, de schrik zit hem in de kwetsbaarheid van Ajax.

Ik beloof plechtig hem in de toekomst niet steeds steeds erbij te halen maar nog voor deze keer dan: Jan Vertonghen. Vandaag werd bij de twee goals van AZ weer duidelijk hoe enorm Ajax Jantje mist. Zeker de eerste goal was typisch zo'n moment waar Jan vol in was gegaan om vervolgens iedereen weer op scherp te zetten. Nu was daar Toby Alderweireld, de Belg speelde een redelijke pot maar mist toch nog net dat inzicht dat Jan wel had en het vermogen het spel op waarde in te schatten en tijdig maatregelen te treffen. Van Ricardo van Rhijn mogen we dat nog niet verwachten.

En dus toont deze goal van AZ kwetsbaarheid van dit Ajax aan. We bulken in het jong talent maar missen nog net de routine en klasse om dit soort potjes af te maken, of liever, om dit soort potjes niet uit handen te geven. Want voorin idem als achterin. De actie van Sana was daarin een geweldig voorbeeld. Moeilijke situatie, goed uitgekomen maar dan het net niet af kunnen maken. Aan de andere kant deed Altidore dat juist wel. De Amerikaan kreeg twee kansen en maakte ze beide, eerlijk is eerlijk, mooi af.

Toch gaven de optredens van Lukoki, Sana en van Rhijn wel het vertrouwen dat er veel moois zit te komen. De 2-2 bijvoorbeeld was typisch hoe het wel moet. Doorzetten in de actie en vertrouwen op het vermogen van Siggie om zo'n goal te maken. Daarvoor moeten jongens als Sana en Lukoki wel in 1 op 1 situaties worden gebracht, iets waar Eriksen straks weer voor moet gaan zorgen.

Maar dat lost de kwetsbaarheid achterin niet op. Daar heb je iemand met dat timmermansoog nodig. Iemand die weet wanneer je in moet stappen of er vol in moet kleunen. Iemand die ziet wat er gaat gebeuren en kan anticiperen. Iemand als Vertonghen dus, ervaren, goed voetballend en soms meedogenloos. En dat terwijl Ajax aan Assaïdi trekt. Een mooie voetballer maar wel op een plek waar Ajax toch vrij ruim in de mensen zit als ze fit zijn. Wat mij betreft laat Ajax deze meneer lekker in het hoge noorden zitten. Ajax moet inzetten op een vakman, een leider, een rots in de branding en gezien de selectie waarschijnlijk een LCV en daarvoor de beurs dan maar trekken want goedkoop zal het niet zijn.

Want zo'n verdediger met een echt timmermansoog vindt je niet zomaar.

Het stelt niets voor...

5 augustus is het eerste serieuze treffen van het nieuwe seizoen. Ajax en PSV ontmoeten elkaar voor de Johan Cruijff schaal. De Johan Cruijff schaal. Een schitterende naam voor een prijs die eigenlijk niets voor stelt. Natuurlijk zullen de verschillende spelers en coaches wel weer roepen dat het toch een prijs is maar laten we eerlijk zijn, de voormalige supercup stelt natuurlijk niets voor.

Eigenlijk komt de Johan Cruijff schaal ook niemand goed uit. Je moet een volle week eerder aan de bak dan normaal gesproken. Dat is een volle week die Christiaan Eriksen niet heeft om weer lekker in zijn vel te komen. Een volle week die Theo Janssen niet heeft om zijn vakantie rolletjes weg te werken. Een volle week die Ajax niet heeft om lekker ontspannen verder te trainen. Want ja, het is toch een wedstrijd en daar werk je op een bepaalde manier naar toe.

Ik kan me dus niet voorstellen dat Frank de Boer vandaag terug kwam in Amsterdam met de gedachte "yes, aankomende zondag lekker foebele tegen PSV". Frank heeft het vorig seizoen nog vers in zijn achterhoofd toen hij niet wist waar hij de spelers vandaan moest halen met alle blessures. En nu dus meteen volle bak aan de slag tegen het PSV van Dick Advocaat, en dan maar hopen dat die blonde dwaas Toivonen niet besluit om meteen Vurnon Anita de Arena uit te schoppen.

PSV zal door de "kenners" en "analisten" ongetwijfeld tot favoriet worden uitgeroepen en terecht denk ik. Vorig seizoen heeft PSV al uitstekend ingekocht, met dank aan de gemeente Eindhoven. Desondanks implodeerde de miljoenenploeg uit Lampengat met het ontslag van Rutten als gevolg. Dick Advocaat kwam en ergens werden toch weer miljoenen gevonden voor de aanschaf van Luciano Narsingh. Met deze aankoop is PSV toch weer sterker geworden.

Ajax is op papier zwakker geworden door het vertrek van Jan Vertonghen. Onze Vlaamsterdammer laat een leegte achter op voetballend, verdedigend, leidinggevend en inspirerend gebied. Toch zijn er talloze lichtjes aan de horizon bij Ajax. Victor Fischer, Mitchell Dijks en Stefano Denswil hebben in de voorbereiding allemaal laten zien klaar te zijn voor het grote werk. Ook Daley Blind lijkt belangrijke stappen te hebben gemaakt. Toch zullen al deze beloftes niet de doorslag gaan geven. De doorslag zal gegeven worden door het middenveld van Ajax. Als Ajax het middenveld beheerst is het elke ploeg in Nederland de baas.

Maar uiteindelijk stelt het toch niets voor. Het echte werk begint op 12 augustus met het competitie duel tegen AZ. Daar moet de selectie fit en klaar zijn. En dus is het onderonsje met PSV niets anders dan een veredelde oefenwedstrijd.  Ajax hoeft niet en weet dat het een week later meteen moet vlammen. PSV en Dick Advocaat hebben wel iets te bewijzen en zullen de blamage van 25 maart 2012 willen uitwissen. En dus is PSV favoriet.

Maar het is wel Ajax, in de eigen Amsterdam Arena, met Frank de Boer die altijd wil winnen! En een triple zou wel mooi zijn of niet...